Σαύρα βάζει φρένο στην αναγέννηση ανθρώπινων οργάνων

Σαύρα βάζει φρένο στην αναγέννηση ανθρώπινων οργάνωνΗ ικανότητα ορισμένων ζώων να αναπαράγουν ιστό θεωρείται γενικά ως αρχαία ιδιότητα όλων των πολυκύτταρων οργανισμών. Σύμφωνα με μια σύγχρονη γενετική ανάλυση των σαυρών ωστόσο η ιδιότητα αυτή είναι προϊόν πολύ πιο πρόσφατης εξέλιξης.

Όσο μικροσκοπική και ευαίσθητη κι αν φαίνεται, η η σαύρα Notophthalmus viridescens, με τα ερυθρά στίγματα, έχει ικανότητες ιστομηχανικής οι οποίες ξεπερνούν και το πιο εξελιγμένο εργαστήριο βιοτεχνολογίας. Η σαύρα αυτή μπορεί να αναπαράγει χαμένο ιστό, συμπεριλαμβανομένου του μυοκαρδίου, τμήματα του κεντρικού νευρικού της συστήματος, ακόμα και την κόρη του ματιού της.

Οι επιστήμονες της ιατρικής ελπίζουν ότι αυτή της η ικανότητα στηρίζεται σε ένα βασικό γενετικό πρόγραμμα, το οποίο είναι κοινό σε όλα τα ζώα, αν και συχνά σε λανθάνουσα μορφή, μεταξύ αυτών και στα θηλαστικά. Αν τα πράγματα είναι έτσι, τότε θα μπορέσουν να αξιοποιήσουν αυτή την ιδιότητα στην αναπαραγωγική ιατρική. Για παράδειγμα, οι ποντικοί έχουν την ικανότητα να αναπαράγουν καρδιακά κύτταρα ύστερα από εγχείρηση του μυοκαρδίου.

Ωστόσο, σύμφωνα με την έρευνα που διεξήγαγαν επιστήμονες στη Γερμανία, ίσως τα πράγματα να είναι πιο περίπλοκα απ’ ό,τι φαίνονται. Συγκεκριμένα, οι προσπάθειες των επιστημόνων να αναλύσουν τη γενετική των σαυρών αυτών όπως γίνεται για τους ανθρώπους, τα ποντίκια και τις μύγες έχουν σκοντάψει ως τώρα στο τεράστιο μέγεθος του γονιδιώματος της σαύρας, αφού αυτό είναι δέκα φορές μεγαλύτερο από το δικό μας. Μελετώντας το RNA της συγκεκριμένης σαύρας ανακάλυψαν ότι 826 από τις 15.000 ακολουθίες κώδικα για πρωτεΐνη είναι μοναδικές σ’ αυτήν. Επιπλέον, αρκετές από αυτές εκφράζονται σε διαφορετικά επίπεδα στον αναπαραχθέντα ιστό σε σύγκριση με τον πρωταρχικό ιστό.

Αυτά τα ευρήματα των επιστημόνων ενισχύουν την άποψη ότι αυτή η ικανότητα αναπαραγωγής ιστού εξελίχθηκε πρόσφατα, αφού η διαδικασία αυτή στις σαύρες εκφράζει πρωτεΐνες οι οποίες δεν υπάρχουν σε άλλα σπονδυλωτά. Έτσι, δεν αναμένεται πια η ενεργοποίηση ενός αρχέγονου προγράμματος, πιστεύεται όμως ότι είναι δυνατή η παρακίνηση των ιστών των θηλαστικών να αναπαράγουν ιστό σε μεγαλύτερο βαθμό. Ίσως η ιδιότητα αυτή της ιστομηχανικής να μην είναι ούτε πολύ παλιά αλλά ούτε και πολύ πρόσφατη. Γεγονός είναι πάντως ότι οι σαύρες διαθέτουν μια προσαρμοστικότητα που τους επιτρέπει να επιδεικνύουν αυτές τις εντυπωσιακές ικανότητες αναπαραγωγής ιστού. Αυτό που θα πρέπει τώρα να κάνουν οι επιστήμονες είναι να επικεντρώσουν τις προσπάθειές τους όχι στα εντυπωσιακά σενάρια κατά τα οποία ανάπηροι θα αναπαράγουν ολόκληρα μέλη του σώματός τους, αλλά στα πιο εφικτά σενάρια που αφορούν τη θεραπεία ή τη βελτίωση ουλών και εγκαυμάτων ή την επιτάχυνση της αναγέννησης οργάνων.