Περιστρεφόμενοι δερβίσηδες: ο μυστικιστικός χορός των σούφι

Περιστρεφόμενοι δερβίσηδες: ο μυστικιστικός χορός των σούφιΟι Μεβλεβίτες δερβίσηδες είναι ένα τάγμα του σουφισμού. Οι σούφι είναι μια ασκητική κοινότητα του ισλαμισμού που εγκατέλειψε τα εγκόσμια και εντρύφησε στον ασκητισμό και στη συνέχεια στο μυστικισμό για να ανακαλύψει μέσω αυτού τη βουλή του Θεού. Είναι ένα τάγμα ασκητών που έχει επηρεαστεί ποικιλοτρόπως από τις αρχαιότερες φιλοσοφίες και τις παραδόσεις της λεκάνης της Μεσογείου και της Ανατολής – το νεοπλατωνισμό, το βουδισμό, γνωστικισμό και το χριστιανισμό.

Οι περιστρεφόμενοι δερβίσηδες στηρίζονται στην περιστροφή ως θεμελιώδη δράση για την ύπαρξη του κόσμου μας. Τα πάντα γύρω μας περιστρέφονται: τα ηλεκτρόνια, τα πρωτόνια και τα ουδετερόνια κινούνται κυκλικά, ο ανθρώπινος οργανισμός στηρίζει την ύπαρξή του στην κυκλική πορεία του αίματος στις φλέβες του, οι εποχές εναλλάσσονται κυκλικά.

Έτσι επιδιώκουν και οι Δερβίσηδες να εξαγνίσουν την ψυχή τους και την ψυχή των άλλων, αφού περιστρεφόμενοι επιθυμούν την ένωσή τους με το Θεό. Κατά την τελετουργία του περιστροφικού χορού τους, σεμά, αναγεννιούνται αφαιρώντας τους μαύρους μανδύες τους και μένοντας με τα λευκά. Χαρακτηριστική είναι η στάση του χορού τους, αφού στροβιλίζονται κρατώντας την παλάμη του δεξιού χεριού τους στραμμένη προς τον ουρανό, από όπου θα λάβουν τη δόξα του Θεού, και την αριστερή προς τη γη, όπου θα μεταβιβάσουν αυτή τη θεϊκή δόξα. Καθώς περιστρέφονται γύρω από τον εαυτό τους και το χώρο της σκηνής, θυμίζουν την πορεία των πλανητών γύρω από τον ήλιο.

Το τάγμα των Μεβλεβί έχει παρουσιαστεί ήδη αρκετές φορές στη χώρα μας, τόσο στην Αθήνα όσο και στη Θεσσαλονίκη, όπου ο μυστικιστικός χορός τους συνοδεύεται από τον ήχο παραδοσιακών οργάνων.
Το Galata Mevlevi Ensemble έχει την υποστήριξη της UNESCO (του Εκπαιδευτικού, Επιστημονικού και Πολιτιστικού Οργανισμού των Ηνωμένων Εθνών). Έχει συμμετάσχει σε φεστιβάλ σε περισσότερες από 30 χώρες αλλά και σε κινηματογραφικές ταινίες και ντοκιμαντέρ (όπως πρόσφατα στο γαλλικό φιλμ «Ο κύριος Ιμπραήμ και τα λουλούδια του κορανίου» με πρωταγωνιστές τον Ομάρ Σαρίφ και την Ιζαμπέλ Αντζανί).