Η Ελλάδα θύμα του ευρώ

Paul Krugman - Η Ελλάδα θύμα του ευρώΜεγάλη αίσθηση έχει προκαλέσει η άποψη του Αμερικανού Νομπελίστα οικονομολόγου Paul Krugman για το ζήτημα της οικονομικής κρίσης που τόσο ταλανίζει τη χώρα μας τα τελευταία χρόνια.
Κατά τη γνώμη του, σίγουρα κάποιες από τις κατηγορίες που διατυπώνονται για την Ελλάδα είναι αλήθεια, ενώ άλλες όχι, καμιά όμως δεν είναι το ουσιαστικό ζήτημα. Σίγουρα πάσχει η οικονομία, η πολιτική και η κοινωνία της χώρας, όμως δεν είναι αυτά που προκάλεσαν την κρίση η οποία απειλεί να εξαπλωθεί και στην υπόλοιπη Ευρώπη.

Κατά την άποψή του, οι ρίζες της κρίσης βρίσκονται βόρεια, στις Βριξέλες, τη Φρανκφούρτη και το Βερολίνο, όπου οι ιθύνοντες έχουν οικοδομήσει ένα βαθιά προβληματικό νομισματικό σύστημα. Από την ίδια κατεύθυνση θα πρέπει να έρθει και η λύση.

Σίγουρα στην Ελλάδα υπάρχει μεγάλη διαφθορά και φοροδιαφυγή, ενώ παράλληλα η εργασιακή παραγωγικότητα είναι μικρή για τα ευρωπαϊκά δεδομένα. Όμως αυτό συμβαίνει και αλλού.

Από την άλλη, δεν αληθεύει ότι οι Έλληνες είναι τεμπέληδες, αντιθέτως δουλεύουν περισσότερες ώρες κι από τους Γερμανούς. Ούτε αληθεύει ότι το κράτος πρόνοιας είναι ανεξέλεγκτο, όπως ισχυρίζονται οι συντηρητικοί, αφού οι κοινωνικές δαπάνες ως ποσοστό του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος είναι μικρότερες απ’ ό,τι στη Σουηδία ή τη Γερμανία.

Τι φταίει λοιπόν για την κρίση στην Ελλάδα; Για τον Κρούγκμαν, αιτία είναι το ευρώ.

Ούτε πριν από δεκαπέντε χρόνια επικρατούσαν ιδανικές συνθήκες στη χώρα. Η ανεργία ήταν υψηλή αλλά όχι ολέθρια, ενώ το κράτος κατάφερνε λίγο-πολύ να σταθεί στις διεθνείς αγορές και να πληρώνει τις εισαγωγές του με έσοδα από εξαγωγές, τουρισμό, ναυτιλία και άλλες πηγές. Η καταστροφή άρχισε με την είσοδο της Ελλάδας στο ευρώ. Οι πολίτες πίστεψαν ότι μπορούσαν να επενδύουν χωρίς κίνδυνο, μια φαινομενική οικονομική άνθηση επικράτησε και ο πληθωρισμός ανέβηκε, με αποτέλεσμα η χώρα να χάσει την ανταγωνιστικότητά της. Όπως όλοι όσοι ενεπλάκησαν στη “φούσκα” του ευρώ, οι Έλληνες άρχισαν να σπαταλούν τα χρήματα που εισέρρεαν. Κι όταν η φούσκα έσκασε, ήρθαν στο φως όλα τα θεμελιώδη μειονεκτήματα του συστήματος του ευρώ.

Αρκεί να αναρωτηθεί κανείς γιατί οι ΗΠΑ, οι χώρες δηλαδή με κοινό νόμισμα το δολάριο, δεν αντιμετωπίζουν κατά τόπους κρίσεις όπως αυτές που ταλαιπωρούν τώρα την Ευρώπη; Η απάντηση είναι απλή: επειδή υπάρχει ισχυρή κεντρική κυβέρνηση, με αποτέλεσμα να παρέχει βοήθεια στις πολιτείες που έχουν προβλήματα. Έτσι, π.χ., αντιμετωπίστηκε το πρόβλημα με τα στεγαστικά δάνεια που ανέκυψε στη Φλόριντα, όπου η κρατική μάλλον παρά η τοπική της πολιτείας αρωγή είναι εκείνη που έσωσε την κατάσταση. Τέτοιας κλίμακας βοήθεια δεν υπάρχει στην Ευρώπη.

Επομένως η Ελλάδα βρίσκεται στη δυσμενή αυτή θέση κυρίως εξαιτίας της αλλαζονείας των Ευρωπαίων, προερχόμενων από πλούσιες κυρίως χώρες ηγετών, οι οποίοι πίστεψαν ότι θα μπορούσαν να κάνουν ένα ενιαίο νόμισμα να λειτουργήσει χωρίς ενιαία κυβέρνηση. Και το χειρότερο είναι ότι οι ίδιοι αυτοί ηγέτες επιμένουν ότι η κρίση του ευρώ οφείλεται στην ανεύθυνη συμπεριφορά των Νοτιοευρωπαίων κι ότι όλα θα λύνονταν αν οι πολίτες φανούν πρόθυμοι να υποφέρουν λίγο ακόμα.

Η μόνη περίπτωση, κατά τον Κρούγκμαν, για να σωθεί -ίσως- το ευρώ είναι να συνειδητοποιήσει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και οι Γερμανοί ότι εκείνοι είναι που πρέπει να αλλάξουν συμπεριφορά δαπανώντας περισσότερα χρήματα και αποδεχόμενοι τον υψηλότερο πληθωρισμό. Διαφορετικά, η Ελλάδα θα καταγραφεί στην ιστορία ως το θύμα της ύβρεως άλλων ανθρώπων.